RBINS biblio

Geodiversiteit weerspiegeld in historische monumenten: Vlaamse natuursteenlandschappen als geotoeristische trekpleister

TitreGeodiversiteit weerspiegeld in historische monumenten: Vlaamse natuursteenlandschappen als geotoeristische trekpleister
Type de publicationBook Chapter
Year of Publication2009
AuteursDusar, M, Dreesen, R
Book Title3de Vlaams-Nederlandse Natuursteendag, 14-15 mei 2009, Gent. Vergane glorie of glorieus verdergaan?
Series TitleGeological Survey of Belgium Professional Paper
Volume305
Pagination079 - 100
PublisherKoninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen, Belgische Geologische Dienst
VilleJennerstraat 13, 1000 Brussel
ISBN Number0378-0902
Mots-clésgeoheritage, local building material, urban geology
Résumé

Nederlands

Het bouwkundig erfgoed in Vlaanderen vertoont een grote verscheidenheid aan streekeigen natuurstenen wat wijst op maximale benutting van het lokale potentieel aan stenige bouwmaterialen. De grote variabiliteit in uitzicht en duurzaamheid van de natuursteen verwijst naar verschillende gebeurtenissen in de geologische geschiedenis. Natuurstenen zijn aldus dragers van geodiversiteit. Zij zijn van uitzonderlijk belang wanneer zij de enige informatiebron over hun geologische oorsprong zijn, wanneer natuurlijke voorkomens van die steensoort uitgeput of niet meer bekend zijn. Hun regionale spreiding is een weerspiegeling van het geologisch substraaten van oude transportroutes. Zo kunnen van oost naar west en van zuid naar noord verschillende natuursteencombinaties herkend worden die in natuursteenlandschappen gegroepeerd kunnen worden en het bouwkundig erfgoed typeren. De relatie geologisch substraat – gebruik als bouwsteen is het duidelijkst bij de oudste gebouwen en vervaagt naarmate de technischevooruitgang en verruiming van transportcapaciteit exploitatie en gebruik zal beperken tot enkele hoogwaardige producten. Met de globalisering verliest natuursteen zijn betekenis als verwijzing naar lokaal landschap en geschiedenis. Geologische monumentenroutes, eventueel gekoppeld aangroeventochten, vormen een aanvulling op cultuurhistorische of bouwhistorische gidsen, waarin de beschrijving van de natuursteen maar summier aan bod komt. Zij ondersteunen het belang van authenticiteit in het monumentenbeheer maar vormen terzelfdertijd een mogelijkheid voorgeologische ontdekking in een geürbaniseerde omgeving.

 

English

Geodiversity as an intrinsic property of historical monuments: geotouristicalvalue of historical building stone landscapes in Flanders. Northern Belgium (Flanders) consists of generally unconsolidated Mesozoic to Cenozoic strata, practically devoid of exposure. However, most cohesive rocks have been intensely quarried for local use as building stone and the link between the built environment and the geological substrate is evident. The Meso-Cenozoicconsolidated beds possess highly variable lithological and petrophysical properties, contributing to the geo-diversity. Buildings containing particular stone types, of which natural outcrops or quarries are no longer known, can be regarded as artificial or virtual quarries. The distribution of historical building stones in the monuments is clearly related to their exploitation areas: cultural diversity follows geo-diversity. Most stone types only occasionally used as building material are not recorded beyond the area of their natural occurrence, whereas stone types of more commercial value extend from stone-rich to stone-poor areas, mostly going downriver. The regional distribution of different stone types allows to define natural stone landscapes which generally consist of one dominant stone type with associated stone types of lesser importance but equally characteristic.The only way to preserve the building stone is to increase public awareness and to provide access to information on the indigenous historical stone types. This public awareness can be triggered by setting up geological walking trails and biking routes, where natural and cultural history arecombined in the stories told by the natural stones of a monument.

Go to top