Tijdelijke tentoonstelling » Prikkels!

  • Senses!
  • Visueel van 'Prikkels!'
  • Senses!
  • Senses!

Prikkels!

do, 06/10/2011 tot zo, 02/09/2012

Tentoongesteld in het Museum: 06/10/2011 >  02/09/2012

Een tentoonstelling die je zintuigen prikkelt! Hoe goed bedien jij ‘de mottenschieter’? Hou jij het hoofd koel naast een koningspython? Zou je een koe als kompas gebruiken? Vergelijk jezelf met vleermuizen, bijen, slangen … en test niet 5 maar wel 8 zintuigen! Kijken mag, aankomen moet!

Ontdek een veertigtal activiteiten en interactieve toepassingen om je zintuigen te vergelijken met die van de dieren. In de tentoonstelling zie je ook talloze opgezette (en enkele levende) dieren …

Prikkels! Een zintuiglijke ervaring voor gezinnen (met een speciaal parcours voor kleuters van 3 tot 6 jaar)

 

Zicht (1)
  • Activiteit waarbij de kinderen proberen net zoveel bessen als de chimpansee te verzamelen ...als het licht afneemt!

Het zicht is waarschijnlijk een van onze belangrijkste zintuigen. Het menselijk oog kan miljoenen verschillende kleurtinten zien. Zonder kleur zou je makkelijk een sinaasappel kunnen verwarren met een citroen.

Chimpansees en orang-oetans kunnen dezelfde kleuren zien als mensen: kleuren helpen hen de rijpe bessen en vruchten te herkennen.

Zicht (2)
  • Activiteit waarbij de kinderen de nectar met of zonder hulp van ultraviolet licht moeten vinden
  • Activiteit waarbij de kinderen proberen de route in het infrarode labyrint te vinden

We  kunnen miljoenen kleurtinten zien. Maar toch zien we niet alles, zoals ultraviolet en infrarood licht. Deze soorten licht worden enkel waargenomen door sommige dieren.

Vissen zoals goudvissen, piranha’s en kroeskarpers kunnen infrarood licht zien: dit is het enige licht dat doordringt tot in het troebele water waarin ze leven. En op bepaalde bloemen en dieren komen onzichtbare patronen voor die ultraviolet licht weerkaatsen. Dieren zoals bijen, vlinders en kolibries weten dankzij deze patronen welke bloemen voor hen goed zijn.

Gehoor (1)
  • Activiteit waarbij de bezoekers testen hun gehoor

Het gehoor is ons meest sociale zintuig, want geluiden zijn veel meer dan alleen maar luchttrillingen. Dikwijls dragen ze betekenis of beïnvloeden ze ons humeur. Denk maar aan gesprekken, waarschuwingssignalen, kindergelach, muziek, vogelgezang …

Geluiden kunnen hoog zijn, zoals het gepiep van een muis, of laag, zoals het gespin van een kat. Ons gehoor is afgestemd op toonhoogtes die voor ons belangrijk zijn, zoals het geluid van stemmen. Maar als je ouder wordt, gaat je gehoor achteruit.

De oren van dieren hebben soms een vreemde omvang of staan op een rare plaats. Ontdek dit alles in de Orenparade!

Gehoor (2)
  • Activiteit waarbij de bezoekers horen hoe hun stem in een andere toonhoogte klinkt

Talloze dieren kunnen geluiden horen die voor ons te hoog (ultrageluid) of te laag (infrageluid) zijn. Met ultrageluid waarschuwt de grondeekhoorn onopgemerkt zijn soortgenoten voor een vijand. En dolfijnen en vleermuizen merken dankzij de echo van ultrageluid obstakels of prooien op.

Infrageluid zorgt ervoor dat dieren zoals olifanten en walvissen over lange afstanden met elkaar kunnen communiceren. Het infrageluid dat walvissen produceren, kan wel 1000 km door de zee reizen!

Hoe ver reikt jouw geschreeuw? En vang jij evenveel motten als de vleermuis?

Reuk
  • Activiteit waarbij de bezoekers proberen verschillende geuren te noemen

Geuren kunnen een grote invloed hebben op ons. Ze roepen herinneringen op, lokken emoties uit … Onze neus kan wel 10 000 geuren onderscheiden! Dat is niet slecht, maar veel dieren doen beter. De legendarische reukzin van de hond en de superspeurneus van het varken zijn bijvoorbeeld onmisbaar bij het zoeken naar truffels.

Heb jij een betere speurneus dan Thor? Deze echte politiehond is meer dan 200 keer ingezet bij het opsporen van vermiste personen en nam deel aan ongeveer 800 geuridentificatieproeven.

Smaak
  • Kind proevend 1 van de 5 smaken: waarschijnlijk was deze te bitter!
  • Kinderen proeven de 5 smaken met de neus toegeknepen.
  • close-up van een tong: kun jij je smaakpapillen vinden?

Het smaakzintuig test het eten in je mond, zodat je kunt beslissen: doorslikken of uitspugen! De smaakpapillen op onze tong herkennen vijf verschillende smaken (zoet, zuur, zout, bitter en umami). Deze smaken zeggen iets over ons voedsel: zoet betekent dat er veel energie in zit, umami dat het eten veel eiwitten bevat, bitter is in de natuur vaak een teken dat iets giftig is …

Dieren proeven niet altijd dezelfde smaken als wij. Katten kunnen bijvoorbeeld de smaak zoet niet proeven: ze eten vooral vlees en daar zit geen suiker in.

Tast
  • Kind voelend verschillende materialen
  • Kinderen zitten op verschillende materialen (waarvan een met pinnen)

De tastzin gebruiken we op veel verschillende manieren: om geld te zoeken in onze zak, om iemand de hand te schudden, om aan onze neus te krabben … Mensen beseffen vaak pas hoe belangrijk tast is wanneer ze niet meer kunnen zien. Bijvoorbeeld als we in het donker het lichtknopje of de deurklink moeten vinden.

Voor sommige dieren is de tastzin van levensbelang. Nachtdieren of dieren die onder de grond leven, hebben vaak een tastzintuig dat veel gevoeliger is dan dat van ons.

Temperatuur
  • Kind proberend verschillen van de temperatuur op een speciale vloer te  voelen
  • Kinderen proberen verschillende temperaturen met de handen evalueren

Het temperatuurzintuig is ons minst precieze zintuig : we merken wel of het warm of koud is, maar zonder thermometer kunnen we nooit precies weten welke temperatuur het is. En dat terwijl sommige slangen temperatuurverschillen tot 0.003 °C opmerken!

De koningspython slaagt er dankzij dit zintuig in om zelfs in het donker zijn warmbloedige prooien op te sporen. En het helpt de thermometervogel om zijn nest drie maanden lang op een constante temperatuur van 33 °C te houden. Anders komen de eieren niet uit.

Elektriciteit
  • Kind kijkend een genaturaliseerde elektrische vis
  • Een toonhaai en een gemarmerde sidderrog in een vitrine van de tentoonstelling

De natuur zit vol elektriciteit; alle levende wezens (dus ook de mens) produceren een klein beetje stroom. Deze bio-elektriciteit – die normaalgesproken erg zwak is – wordt vooral veroorzaakt door de activiteit van spieren en zenuwcellen.

Maar wij hebben geen elektrisch zintuig. Omdat water elektriciteit veel beter geleidt dan lucht, werkt dit zintuig het best in water. Het komt dan ook vooral voor bij vissen (zoals de bruine katvis, de toonhaai, de gemarmerde sidderrog …) en waterdieren.

Magnetisme
  • Kinderen testen hun magnetische zintuig in de tentoonstelling
  • Kind ontdekkend de multimedia-aansluiting over de magnetische zintuig van de koeien

De naald van een kompas wijst altijd naar het noorden. Op die manier kan het magnetisch veld van de aarde je altijd de weg wijzen.

Sommige dieren hebben een magnetisch zintuig dat werkt als een inwendig kompas. Het helpt bijvoorbeeld bosmuizen om  de weg terug te vinden naar hun ondergrondse gangen en zeeschildpadden om terug te zwemmen naar hun geboortestrand om er eieren te leggen. Het zorgt er ook voor dat postduiven hun vertrekpunt terugvinden en dat kompastermieten hun heuvels noord-zuid gericht bouwen.

Activiteiten op kleutermaat
  • Kinderen spelen met dierlijke oren in vilt
  • Kinderen proberen materialen met hun getekende eigenaars te combineren

Ook de allerkleinsten kunnen in deze tentoonstelling hun zintuigen ontdekken. Vijf activiteiten werden speciaal voor kleuters van 3 tot 6 jaar ontworpen. Er zijn geen goede of foute antwoorden, alleen verschillende prikkels!

Zicht (1)
  • Activiteit waarbij de kinderen proberen net zoveel bessen als de chimpansee te verzamelen ...als het licht afneemt!

Het zicht is waarschijnlijk een van onze belangrijkste zintuigen. Het menselijk oog kan miljoenen verschillende kleurtinten zien. Zonder kleur zou je makkelijk een sinaasappel kunnen verwarren met een citroen.

Chimpansees en orang-oetans kunnen dezelfde kleuren zien als mensen: kleuren helpen hen de rijpe bessen en vruchten te herkennen.

Go to top