Voorbije jaar geen tijgermuggen gespot in België

Tijgermug (Aedes albopictus)
11/06/2018
Voorbije jaar geen tijgermuggen gespot in België
post by
Reinout Verbeke

Belgische onderzoekers hebben de tijgermug Aedes albopictus sinds 2016 niet meer gespot in ons land. De steekmug kan virusziektes zoals dengue, chikungunya en zika overdragen. De wetenschappers vonden wel drie andere exotische steekmuggensoorten. 

Exotische steekmuggen hebben zich door globalisering en klimaatsopwarming kunnen vestigen in Zuid-Europa en rukken op naar onze contreien. Onderzoekers van het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG), ons Instituut en BopCo (Barcoding of Organisms and Tissues of Policy Concern) zoeken naar de exotische muggen op 23 risicoplaatsen over het hele land, zoals havens, luchthavens, bandencentrales en tuincentra. De Aziatische tijgermug, mogelijk drager van tal van virussen zoals het dengue-, chikungunya- of zikavirus, staat op de lijst van 100 meest invasieve soorten, omdat ze zich makkelijk aanpast aan nieuwe omgevingen. Ze reist graag mee via tweedehandsbanden en lucky bamboo-planten. Het water dat in banden blijft staan of waarin de planten vervoerd worden, is voor de tijgermug een ideale afzetplaats voor eitjes.

Voorlopig geen tijgermuggen

Van de bijna 5.400 steekmuggen en larven die zijn verzameld van augustus tot november 2017bleken er zo'n 100 - minder dan 2% - tot exotische steekmuggen te behoren. Er zaten geen tijgermuggen tussen, terwijl die soort eerder al sporadisch in België was gespot, voor het laatst in 2016. Ter vergelijking: in Nederland werden in 2017 op minstens 8 plaatsen tijgermuggen aangetroffen, mogelijk door het grote aantal bandenbedrijven daar. 'Maar het is waarschijnlijk een kwestie van tijd voor we hier bij ons meer meldingen krijgen', zegt dr. Wim Van Bortel van het ITG en coördinator van het MEMO-project, dat nog tot eind 2019 loopt.

De onderzoekers vonden in de muggenvallen drie andere exotische muggensoorten. In Namen en Eupen de Aziatische bosmug Aedes japonicus. Deze steekmug werd in 2002 al gespot in Namen, maar leek er bij controles in 2015 en 2016 jaar geleden verdwenen. Ze is dus terug of, andere optie, was toch niet verdwenen. Genetisch onderzoek moet dat uitwijzen. Ook in Eupen, aan de Duitse grens, is de mug waargenomen. Dat komt wellicht door gevestigde populaties van Aedes japonicus in Duitsland. 

Aedes koreicus werd al sinds 2008 gezien in Maasmechelen, en is daar vorig jaar ook weer gevonden. De populatie lijkt zich dus te hebben gevestigd, maar is gelukkig klein en leidt niet tot overlast.

De onderzoekers vonden in de muggenvallen één exemplaar van de Afrikaanse malariamug Anopheles pharoensis, op de luchthaven van Luik. Maar het Belgische gematigde klimaat is niet geschikt voor deze soort, dus de overlevingskans is klein.

In het oog houden

Deze verschillende exotische muggensoorten, de tijgermug voorop, kunnen drager zijn van virussen, maar we moeten in België nog niet meteen uitbraken verwachten. Een mug moet al eerst een besmet individu - een toerist of een teruggekeerde reiziger - steken om het virus naar iemand anders te kunnen overdragen. Daarvoor moeten mug en virus dus op eenzelfde plaats aanwezig zijn. De kans daarop stijgt als de populatie muggen groeit. Net om te vermijden dat de muggen hier vaste voet aan de grond krijgen, is dit programma opgezet. ‘Als we weten welke exoten waar leven, kunnen we gericht bestrijden’, aldus nog Wim Van Bortel.

 

FAQ over de Aziatische tijgermug op de website van RIVM.

Abonneren op Royal belgian Institute for natural Sciences News
Go to top