Nieuwe Aziatische boktor rukt op in ons land

KOOP JE TICKETS ONLINE

TICKETS !

 

Richtlijnen voor bezoekers

Callidiellum rufipenne
03/04/2015
Nieuwe Aziatische boktor rukt op in ons land
post by
Reinout Verbeke

Behalve de gevreesde Aziatische boktorren Anoplophora glabripennis en chinensis is er nu nog een boktor uit Azië in ons land opgedoken: Callidiellum rufipenne. Hij werd in 2014 op 10 nieuwe plaatsen in Vlaanderen gespot. De soort leeft op dood hout van cipressen en is veel minder gevaarlijk dan zijn gevreesde neefjes die levende loofbomen aantasten.

De boktor Callidiellum rufipenne heeft nog geen Nederlandse naam, maar in het Engels wordt hij Japanese cedar longhorned beetle genoemd. De kever, 6-14 mm groot, laat zich goed herkennen: het mannetje is blauwzwart met rode schouders, en het wijfje heeft volledig rode dekschilden. Net als bij andere boktorren vallen de lange voelsprieten op, die bij het mannetje langer zijn dan het lichaam. De kever is overdag actief, vooral in april en mei.

De larven van deze soort leven in het hout van geïmporteerde cipressen (vooral Thuya, Chamaecyparis, Cupressus) en andere naaldbomen. Deze soort is oorspronkelijk afkomstig uit China en Japan, maar wordt al enkele tientallen jaren over de wereld verspreid via de handel in hout en mogelijk ook in jonge sierplanten. Zo zijn er nieuwe populaties van C. rufipenne gevestigd in onder meer Noord- en Zuid-Amerika, en in Europa in Frankrijk, Italië en het Baskenland.

In Vlaanderen werd voor het eerst een exemplaar gespot in 2006 in Ekeren. De eerste bekende zich voortplantende populatie vonden waarnemers in 2009 in Nijlen. In 2014 waren er plots vondsten op 10 verschillende locaties, van Sinaai tot Balen en van Berendrecht tot Aarschot. Op 4 van de vindplaatsen werd voortplanting vastgesteld: in één geval werden honderden uitvlieggaten gezien op het hout.

Geen concurrent

‘De soort is waarschijnlijk via de haven van Antwerpen binnengebracht en verspreidt zich duidelijk verder richting Brussel’, zegt entomoloog Alain Drumont van het Koninklijk Belgisch Insituut voor Natuurwetenschappen. ‘Maar het is geen invasieve soort zoals het Aziatische lieveheersbeestje (dat de inheemse soorten wegconcurreert, red.). De boktorren leven in een niche: op het hout van te kort gesnoeide, zieke of dode cipressen, en hebben daar geen concurrenten.’ Tot nu toe werden in Vlaanderen nog geen larven in gezonde levende bomen gevonden, hoewel in de buitenlandse literatuur wel melding is van aangetaste planten in boomkwekerijen.

Waarnemers gezocht

Doordat de soort bijna uitsluitend voorkomt op cipressen, en dus vooral in tuinen en stedelijke gebieden voorkomt, ontsnapt ze ten dele aan de aandacht van professionele entomologen. De hulp van het grote publiek, bijvoorbeeld door het invoeren van waarnemingen met foto’s op waarnemingen.be, kan in dit geval erg nuttig zijn om de opmars van deze soort de komende jaren verder te documenteren.

Alle bekende verspreidingsgegevens staan in een uitgebreid artikel in Bulletin van de Koninklijke Belgische Vereniging voor Entomologie.

Abonneren op Royal belgian Institute for natural Sciences News
Go to top