Meest primitieve primatenfossielen gevonden

Gefossiliseerde botten, gevonden in een koolmijn in de Indiase deelstaat Gujarat. Een dijbeen van een Marcgodinotius links, een dijbeen van een Vastanomys rechts. Een Amerikaanse "quarter" wordt getoond om een idee te geven van de grootte. (foto: Johns Ho
23/08/2016
Meest primitieve primatenfossielen gevonden
post by
Jonas Van Boxel

Meer dan 54 miljoen jaar oude fossielen uit een koolmijn in India behoren tot de meest primitieve primaten tot nu toe. Ze waren niet groter dan een rat en leefden in de regenwouden van India, dat toen nog als een eiland richting Azië dreef. De ontdekking brengt ons dichter bij de vroegste evolutie van primaten, de orde van zoogdieren waartoe apen, mensapen en mensen behoren.

Een internationaal team van paleontologen, met onze collega Thierry Smith, ontdekte in een koolmijn in Vastan, in het westen van India, 25 uitstekend bewaarde botjes van primaten. Ze zijn 54,5 miljoen jaar oud en de meest primitieve resten van primaten tot nu toe.

Paleontoloog Kenneth Rose van de Johns Hopkins University School of Medicine, legt uit: 'Alle andere botten van primaten die tot nu toe gevonden zijn, kunnen gemakkelijk ingedeeld worden in een van de twee primatengroepen of clades: Strepsirrhini (waartoe lemuren en lori-aapjes behoren) en Haplorhini (met spookdiertjes, apen en mensapen). Maar bij veel van de Vastan-botjes lukt dat niet.' Dat zou erop wijzen dat de kleine diertjes heel nauwe verwanten zijn van de gemeenschappelijk voorouder van de twee clades, in het prille begin dus van de evolutie van primaten.

Niet de oudste

De resten uit de Vastan-mijn zijn de meest primitieve primatenfossielen maar niet de oudste. Dat 'record' gaat naar het 56 miljoen jaar oude primatengeslacht Teilhardina, uit Europa, Noord-Amerika en noordelijk Azië. ‘Het is de eerste keer dat we primatenfossielen vinden die primitiever zijn dan de Belgische soort Teilhardina belgica en de Chinese Archicebus achilles’, legt Thierry Smith uit.

Primitiever maar wél jonger, dat kan. Smith: ‘Het meest waarschijnlijke scenario is dat primitieve primaten zich hebben verspreid over India en Europa, waar zich hun nauwst verwant voorouders bevinden. Dat gebeurde nog voor India tegen Azië botste. Tussen India en Europa was er een langgerekte landbrug, een ketting van eilanden in de zogenoemde Neotethysoceaan. Het is nog moeilijk te zeggen in welke richting de primaten migreerden - van India naar Europa of omgekeerd -, maar ergens tijdens die miljoenen jaren moet India geïsoleerd zijn geraakt. Dat verklaart dan waarom de primaten er zo primitief bleven.’

De analyse van de fossielen toont aan dat de kleine Vastan-primaten gebouwd waren voor een leven in de hoge bomen van het regenwoud, maar niet zo’n klimspecialisten waren als bepaalde lemuren of lori-aapjes vandaag. De fossielen tonen nog de meeste overeenkomsten met de dwergmuismaki, die in Madagaskar leeft.

De studie staat in het vaktijdschrift Journal of Human Evolution.

Abonneren op Royal belgian Institute for natural Sciences News
Go to top