Met lasers zoeken naar leven op Mars

Alpheid in actie in de woestijn van Chili. (foto: P. Sobron / SETI NAI Andes 2016 Expedition)
22/12/2016
Met lasers zoeken naar leven op Mars
post by
Jonas Van Boxel

Onderzoekers van ons Instituut hebben een compact toestel ontwikkeld dat met lasertechnologie sporen van leven kan detecteren in extreme omstandigheden. Een eerste test in de woestijn van Chili was alvast een succes.

Christian Burlet en Yves Vanbrabant ontwierpen een ‘laser ablation spectrometer’, die mineralen en sporen van leven kan detecteren in een omgeving zoals op de planeet Mars. Het apparaat is wellicht het kleinste professionele model ter wereld. De spectrometer werd al getest in de woestijn van Chili tijdens een missie van het astrobiologisch instituut SETI en NASA.

Pistoolgarnaal

Het apparaat kreeg de naam Alpheid, die verwijst naar een familie van pistoolgarnalen. Die schakelen hun prooi uit met ‘waterkogels’. ‘De pistoolgarnaal knipt zo hard met zijn schaar dat er een waterstraal met een temperatuur van duizenden graden wegschiet, en er soms ook een lichtflits ontstaat. De spectrometer doet iets gelijkaardigs, maar dan met een onzichtbare infrarode laserstraal die een kleine vonk plasmalicht doet ontstaan’, zegt Christian Burlet (KBIN).

Laser-induced breakdown spectroscopy, oftewel LIBS, is een techniek waarbij een krachtige laserstraal op een staal wordt gericht. Het licht van de minuscule vonk die daarbij ontstaat, wordt opgevangen en geanalyseerd. De spectrometer kan de chemische samenstelling van het onderzochte staal identificeren, omdat elk element licht weerkaatst met een specifieke golflengte.

Compact

Het idee om LIBS te gebruiken op ruimtemissies is niet nieuw: de Mars Curiosity Rover van NASA heeft al een spectrometer, de MSL Chemcam, maar die is heel zwaar. ‘Met de Alpheid hebben we dezelfde techniek in een zo compact mogelijk apparaat gestoken. Het is ongeveer drie kubieke decimeter groot en weegt minder dan 2 kilogram.’

Die compactheid biedt mogelijkheden. ‘Ons prototype zal nooit in zijn huidige vorm naar Mars gaan, maar kan dienen als basisontwerp voor toekomstige instrumenten. Een afgeleide van onze Alpheid zou bijvoorbeeld op heel kleine rovers of zelfs vliegende observatietuigen kunnen worden gemonteerd.’

NASA

De spectrometer presteerde uitmuntend in de kurkdroge woestijn van Chili (Salar Grande, Geiser del Tatio, Lejía Lake), een omgeving zo extreem dat ze vergelijkbaar is met het Marsoppervlak. ‘Het instrument, in combinatie met twee andere prototypes, slaagde er perfect in om de minerale samenstelling van de bodem te analyseren en sporen van bacteriële activiteit in een koude, extreem droge omgeving te detecteren.’

Voorlopig zullen Burlet en collega’s de Alpheid verder ontwikkelen voor onderzoek op aarde, voor de analyse van gesteente en bodemvervuiling. ‘Maar we kunnen ook een beetje dromen: op dit moment is de Alpheid deel van vier onderzoeksvoorstellen door SETI aan NASA. Als een van die voorstellen groen licht krijgen, mogen we de Alpheid misschien verbeteren en uiteindelijk de ruimte insturen!’

Abonneren op Royal belgian Institute for natural Sciences News
Go to top