Populair vleermuizengeslacht miljoenen jaren ouder dan gedacht na vondst in België

Myotis-vleermuis (Foto: Manuel Ruedi)
09/06/2017
Populair vleermuizengeslacht miljoenen jaren ouder dan gedacht na vondst in België
post by
Jonas Van Boxel

Onze paleontologen hebben het oudste fossiel van een gladneusvleermuis van het geslacht Myotis ontdekt. Daarmee tonen ze aan dat de vaak voorkomende Myotis-vleermuizen al 7 miljoen jaar langer rondfladderen dan voorheen gedacht.

Vleermuizen maken maar liefst een vijfde uit van alle levende zoogdiersoorten. De familie van de gladneuzen (Vespertilionidae) is de meest diverse, en daarbinnen is het geslacht Myotis het meest succesvolle. Het bevat meer dan 120 levende soorten, die voorkomen op elk continent behalve Antarctica. In geografische verspreiding van zoogdieren moeten Myotis-vleermuizen alleen de mens laten voorgaan.

Oudste uit Boutersem

Over het ontstaan van het Myotis-geslacht is, net zoals bij de hele groep van de gladneuzen, onenigheid. Myotis-fossielen zijn er in overvloed, zeker in Europa, maar specimens van voor het mioceen (ongeveer 23 tot 5 miljoen jaar geleden) zijn erg zeldzaam. Toch vond Belgisch paleontoloog Richard Smith, wetenschappelijk medewerker van ons Instituut, in Boutersem (in Vlaams-Brabant) restanten van een vrij grote gladneus uit het oligoceen (33 tot 23 miljoen jaar geleden).

De specimens, opgegraven in 1999, behoren tot het geslacht Myotis, blijkt nu uit een analyse van onze collega Thierry Smith - zoon van Richard - en door Gregg Gunnell (Duke University, VS). Deze Myotis belgicus is met zijn 33,5 miljoen jaar de oudste bekende soort van dit geslacht, dat nu minstens 7 miljoen jaar ouder is dan voorheen gedacht.

Flexibele dieren

De paleontologen gingen ook na hoe ver de fossiele sporen van 1.011 huidige zoogdiersoorten met placenta ('placentadieren') teruggingen. Ze besluiten dat maar 13 ervan voor het eerst verschenen in het midden- tot laatpaleogeen (48 tot 33 miljoen jaar geleden), en daar waren liefst 6 vleermuisgeslachten bij, waaronder dus ook Myotis. Vleermuizen kwamen dus eerder dan de meeste zoogdieren op het toneel. Bovendien zorgde het sterke aanpassingsvermogen van de eerste vleermuizen voor een snelle evolutionaire diversificatie, tijdens een periode van snelle opwarming van de aarde 52 à 50 miljoen jaar geleden (het klimaatoptium in het eoceen).

Het onderzoek verscheen in het vaktijdschrift PLOS ONE.  

Abonneren op Royal belgian Institute for natural Sciences News
Go to top