Wetenschappers voltooien 'Atlas van het leven'

Cyrtodactylus bintangtinggi, een hagedis die Olivier Pauwels in 2012 co-beschreef. (foto: Lee Grismer)
04/12/2017
Wetenschappers voltooien 'Atlas van het leven'
post by
Jonas Van Boxel

Een internationaal team van onderzoekers heeft een catalogus gemaakt van alle reptielen op aarde. Daarmee voltooien ze de ‘Atlas van het leven’, het eerste globale overzicht van alle gewervelden op onze planeet. De atlas moet een belangrijk hulpmiddel worden in de bescherming van de dieren.

Om het leven op onze planeet te beschermen, moeten we eerst weten wat dat leven is, en waar het zich bevindt. Daarom maakten wetenschappers kaarten met daarop alle gekende landvertebraten op aarde.

De catalogussen van bijna alle vogels, zoogdieren en amfibieën zijn al af sinds 2006, maar de reptielen vormden een obstakel. Er werd gedacht dat we er te weinig over wisten om een goed overzicht te bieden.

Tot nu, want 39 wetenschappers van 32 wetenschappelijke instituten publiceerden vorige maand de reptielenatlas, met meer dan 10.000 soorten slangen, hagedissen en schildpadden. De nieuwe gegevens voltooien de ‘Atlas van het leven’, een indrukwekkend overzicht met onder andere zo’n 5.000 soorten zoogdieren, 10.000 vogels en 6.000 kikkers en salamanders.

Olivier Pauwels, conservator van de collectie recente gewervelden van ons Instituut, werkte mee aan het reptielenoverzicht. ‘Reptielen zijn de landvertebraten waar we het minst over weten, dus moesten we al onze kennis samenleggen’, zegt hij over het project. ‘Ik heb data aangeleverd voor de regio’s rond Gabon, Kazachstan en Thailand, waar ik jarenlang veldwerk heb gedaan.’

Probleemgebieden

Reptielen houden er aparte leefgebieden op na. In tegenstelling tot vogels of zoogdieren verkiezen ze vaak warme en droge gebieden, die biologen nog maar weinig hebben onderzocht. De studieheeft dan ook nieuwe plaatsen gelokaliseerd waar de diversiteit aan reptielen bedreigd wordt: onder meer het Arabische schiereiland en de Levant, het droge binnenland van zuidelijk Afrika, de Aziatische steppe en de centrale Australische woestijnen.

‘Deze samenwerking heeft onverwachte resultaten opgeleverd’, zegt Pauwels. ‘Het verspreidingspatroon van reptielen komt niet overeen met dat van andere gewervelden. Dat heeft gevolgen voor de manier waarop we ze moeten beschermen.  We zouden voorrang moeten geven aan bedreigde soorten die geïsoleerd zitten in een gebied dat niet wordt beschermd. Het gevaar voor uitsterving is het grootst als er geen overlapping is met reeds beschermd gebied, waar de dieren nog zouden kunnen overleven.’

Het einddoel van dit project is om een interactieve versie van de atlas te maken die iedereen kan raadplegen. Op dit ogenblik is de Internationale Unie voor Natuurbescherming (IUCN) alle dieren in de atlas aan het indelen volgens beschermingsstatus.   

De studie verscheen in Nature Ecology & Evolution

 

Abonneren op Royal belgian Institute for natural Sciences News
Go to top