Mariene geologie

OD Natuur bestudeert de zeebodem in al haar dimensies en we zijn voortdurend op zoek naar een betere integratie van de geologie in onze modellen. Dit is alsmaar belangrijker, gezien de toenemende vraag naar grootschalige ingrepen in het mariene ecosysteem. We hebben nood aan een goede inschatting van de kwaliteit en kwantiteit van de zandvoorraden in de diepte, maar ook van mogelijke veranderingen in de bodem. Bij grote uitgravingen of werken kan de geologische ondergrond lokaal veranderen. Dat heeft een directe impact op sedimenttransport en indirect op de fauna en flora.    

Bodemstaal
Metingen en observaties

Heel veel metingen en observaties van de zeebodem, beschreven in sedimenttransportmodellen, worden verder gebruikt bij het opstellen van digitale kaarten die de aard en opbouw van de sedimenten aan de zeebodem en dieper in de ondergrond weergeven. De gegevens kunnen flexibel opgevraagd worden, bijvoorbeeld gemiddelde korrelgrootte, sortering van het sediment, korrelgroottepercentielen...

Ter vervollediging en verfijning van de kaarten van het zeebodemsediment worden ook geofysische metingen gebruikt, bij voorkeur hoge resolutie multibeamgegevens van op RV Belgica. Deze akoestische techniek levert diepte-informatie van de zeebodem, maar ook informatie over de sterkte waarmee het akoestisch signaal gereflecteerd wordt op de bodem. Dit staat in relatie tot de hardheid van de bodem en dus onrechtstreeks tot de korrelgrootte, maar ook tot de mate waarin de bodem door organismen is herwerkt.

Voor de diepere ondergrond verzamelt OD Natuur geologische gegevens van boringen in de bodem. Deze gegevens worden naar Europese standaarden vertaald wat toelaat de ondergrond meer systematisch te modelleren en dezelfde producten (kaarten, ...) te ontwikkelen over de landgrenzen heen.

In Europees partnerschap bouwt OD Natuur mee aan de opmaak van sedimentkaarten op schaal van de Europese zeeën. Samen met Nederland, Duitsland, Denemarken en Verenigd Koninkrijk wordt bijkomend een detailkartering uitgewerkt voor de zuidelijke Noordzee.

Hamon grijper
Numerieke modellen

De gestandardiseerde gegevens van de sedimenten van de zeebodem en van de diepere lagen worden gemodelleerd in “voxels”, of 3D volumeblokken met informatie. De x-, y-, en z-dimensies worden bepaald naargelang de gewenste resolutie van een gebied (bijvoorbeeld 250 x 250 x 1 m). Bijkomend aan de sedimenteigenschappen per voxel, worden ook onzekerheden berekend op basis van de ouderdom van de gegevens of technieken van staalname en analyse. Het inschatten van deze onzekerheden is belangrijk om ‘echte’ zeebodemveranderingen te kunnen bepalen, groter dan de achtergrond-ruis op de metingen.

Eenmaal de drie dimensies van de ondergrond zijn gemodelleerd, kan de informatie flexibel bevraagd worden. Volumes van gewenste hoeveelheden en kwaliteiten van grondstoffen zijn makkelijk te berekenen. Voor de bepaling van de milieu-impacten van grootschalige ontginningen zullen we dan geologische voorwaarden gebruiken om de ontginning te sturen, bijvoorbeeld enkel ontginning van zand waar voldoende reserves van een bepaalde kwaliteit aanwezig zijn. De sedimenteigenschappen kunnen verder gemodelleerd worden in functie van het habitat dat de zeebodem levert aan bepaalde biologische soorten en gemeenschappen. In de toekomst kan voorspeld worden hoe veranderende sedimenteigenschappen leiden tot mogelijke veranderingen in het habitat.

Project TILES

Project EMODnet-geology

Project Geo-seas

EMODNET
Verder onderzoek
  • Dynamisch modelleren van veranderende sedimentsamenstellingen bij grootschalige werken zoals intensieve zandxtractie of havenuitbreidingen.
  • On-line, flexibel bevragen en visualiseren van geologische en geofysische data (in samenwerking met het BMDC-team en BEDIC).
  • Operationeel maken van de bevraging van sedimenteigenschappen in functie van het voorspellen van habitats (in samenwerking met het MARECO-team).
Go to top