Zoetwaterbeleid

Poel
Poelen

Waar ons onderzoek op zoetwater grotendeels fundamenteel onderzoek omvat, hebben we ook onderzoek gericht op ondersteuning van het beleid. Hier concentreren we ons op de biodiversiteit van plassen, poelen en vijvers. Het is hier dat ons werk niet alleen over ostracoden gaat, maar ook over macro-invertebraten en amfibieën. Het werk op deze biotopen is eerder projectmatig, wat wil zeggen dat we hier enkel op kunnen werken als we een apart onderzoeksproject hebben dat dit soort onderzoek kan financieren.

Poelen zijn algemene landschapselement, maar zijn wat hun natuur en biodiversiteitswaarden betreft meestal zwaar onderschat. Nochtans heeft onderzoek in Engeland, waar poelen wel naar waarde geschat worden, uitgewezen dat poelen een veel grotere biodiversiteit hebben dan meren en rivieren, wanneer een correctie uitgevoerd wordt voor oppervlakte. Dit is te verklaren door de interactie tussen isolatie en connectiviteit tussen dergelijke plassen. Bovendien komen 60% van alle bedreigde (aquatische) diersoorten voor in poelen.

Tijdens de afgelopen 10 jaar onderzochten we poelen in België en Luxemburg. We vonden dat lokale factoren een grotere invloed hebben op de biodiversiteit van poelen dan regionale factoren, zodat poelen redelijk gemakkelijk te beheren zouden moeten zijn. We formuleerden ook adviezen over beheer van poelen, bijvoorbeeld dat poelen best in clusters van 5-10 aangelegd worden, en dat poelen in die clusters best verschillende vormen en diepte hebben om de gezamenlijke biodiversiteit te maximaliseren. Dergelijke clusters laten namelijk toe om de connectiviteit tussen poelen te verhogen wat bescherming van bedreigde soorten, zoals sommige Amfibieën, te vergemakkelijken.

Momenteel werken we mee aan een studie over de invloed van urbanisatie (woningen, industrie, wegen) op biodiversiteit in België. Wij onderzoeken specifieke en genetische diversiteit in, jawel, ostracoden! Andere groepen in onze instelling en in universiteiten onderzoeken, kevers, slakken, plankton, vogels, planten, enz. Het onderzoek is lopende.

Biofresh
Databanken

Een relatief nieuw initiatief is de betrokkenheid bij het opstellen en beschikbaar maken van databanken over zoetwater. Enkele jaren gelden organiseerden we de globale ‘Freshwater Animal Diversity Assessment’ of ‘FADA’ (inventarisatie van de diversiteit van dieren in zoetwater). Meer dan 150 taxonomen van over de gehele wereld waren hierbij betrokken en stelden soortenlijsten op van alle dieren die momenteel in zoetwater voorkomen. We vonden dat er tot nu toe zo’n 126,000 soorten in ongeveer  11,000 genera uit zoetwater biotopen beschreven werden. Op het eerste gezicht lijkt dit misschien niet veel, want die 126,000 soorten zijn maar een kleine 10% van het totaal aantal diersoorten dat tot nu toe beschreven werd (ongeveer  1.4 miljoen diersoorten). Maar als men in rekening brengt dat zoetwater slechts 0.01% van de totale oppervlakte van de aarde uitmaakt, dan wordt duidelijk dat zoetwaterdiversiteit wel degelijk disproportioneel is in vergelijking met mariene en terrestrische diversiteit.

Via een Europese financiering werd het initiatief ‘Biofresh’ opgestart. Dit initiatief dat uit FADA voortkwam brengt een geheel van informatie over zoetwater biodiversiteit in één enkel internetplatform samen, wat de toegankelijkheid tot deze data, metadata en andere zeer vergemakkelijkt. FADA is de taxonomische ruggengraat van dit initiatief.

Go to top