Belgisch-Thais onderzoeksteam identificeert nieuwe gekkosoort: de Zwarte Tokay
Een team van Belgische en Thaise biologen heeft een nieuwe gekkosoort beschreven. De Zwarte Tokay (Gekko dam) leeft in het grensgebied tussen Thailand en Maleisië. Hij werd lang aangezien voor een donkere variant van de gewone Tokay, maar is nu erkend als een aparte soort. Deze donkergekleurde gekko werd onderscheiden dankzij morfologische en genetische analyses. De esthetische mooie soort is jammer genoeg aantrekkelijk voor de handel in huisdieren.
Florent Mages
Het onderzoeksteam, met onder meer Olivier Pauwels, conservator van de collecties gewervelden van het Instituut voor Natuurwetenschappen, doopte de soort Gekko dam, waarbij ‘dam’ in het Thais donker of zwart betekent.
Met deze ontdekking komt het aantal Tokay‑soorten in Thailand op acht, waarvan vier endemisch (uniek voor Thailand): Gekko nutaphandi, G. pradapdao, G. shiva en G. siamensis. Al deze soorten worden vaak in syntopie – op heel korte afstand – aangetroffen met Gekko gecko.
Waarom bleef deze soort zo lang onbeschreven?
Tijdens de eerste veldstudies werd de nieuwe soort verward met Gekko gecko, wegens hun sterke morfologische gelijkenissen en de overlap in verspreidingsgebieden. Verdere analyses brachten echter duidelijke verschillen aan het licht, zowel in de genen als in de morfologie. Die verschillen ondersteunen de erkenning van Gekko dam als een afzonderlijke soort.
Het is bijzonder dat een soort van deze grootte nu pas is erkend. Maar zodra Gekko dam in ethanol wordt bewaard, verliest hij zijn donkere kleur en gaat hij sterk lijken op Gekko gecko. Waarschijnlijk zijn sommige in musea bewaarde exemplaren ten onrechte aan de gewone soort toegeschreven. Alleen een nauwkeurige studie van het geheel aan schubben en van het kleurpatroon maakt het mogelijk om de twee soorten in geconserveerde staat van elkaar te onderscheiden.
Is wettelijke bescherming nodig?
De grote lichaamsomvang en het contrasterende patroon van Gekko dam maken de soort aantrekkelijk voor de lokale en internationale handel in huisdieren. Dat was al het geval voor een andere soort die recent door hetzelfde team werd beschreven, Gekko pradapdao. Het Thaise woord ‘pradapdao’ betekent melkweg , een verwijzing naar het prachtige patroon van felwitte stippen, dat het dier populair maakte op de huisdierenmarkt. Een wettelijke bescherming kan overwogen worden, nadat biologen veldprospecties hebben gedaan in de gebieden waar de soort aanwezig zou kunnen zijn, en ze vaststellen dat de soort in beschermde zones voorkomt en weten wat zijn ecologische vereisten zijn.
De studie werd gepubliceerd in het vaktijdschrift Zootaxa.
