'Spiny dragon' onthult geheimen van dinosaurushuid na 125 miljoen jaar
Een uitzonderlijk goed bewaard fossiel uit China laat zien hoe iguanodontische dinosaurussen er echt uitzagen, en hoe ze zich mogelijk verdedigden. De nieuwe soort Haolong dongi heeft een bijzonder goed bewaarde huid, zichtbaar tot op celniveau, en stekels die nog nooit eerder bij dinosauriërs zijn aangetroffen.
Hoewel het geslacht Iguanodon in 2025 zijn 200ste verjaardag vierde en tot de best bestudeerde dinosaurussen ter wereld behoort, heeft de bredere groep Iguanodontia nog steeds verrassingen in petto. In een nieuwe studie beschrijft een internationaal onderzoeksteam Haolong dongi, een nieuwe soort iguanodonachtige uit het noordoosten van China, met huid die zó goed gefossiliseerd is dat de cellulaire structuur na 125 miljoen jaar nog zichtbaar is. Het exemplaar uit de Yixian-formatie is van een jong dier en meet van snuit tot staartpunt zo’n 245 centimeter.
Hier in België raakt dit verhaal een snaar: Haolong behoort tot dezelfde grote familie als de Iguanodons van Bernissart - de sterren van het Instituut voor Natuurwetenschappen - en biedt een zeldzame blik op hoe de huid van hun verwanten er in levenden lijve kan hebben uitgezien.
Huid bewaard tot in de celkern
Haolong, bijgenaamd de spiny dragon of stekelige draak, had grote, overlappende schubben langs zijn staart en een lijf bedekt met stekels in verschillende groottes. Die stekels zijn nog nooit eerder bij dinosaurussen gezien. Geavanceerde beeldanalyses en histologisch onderzoek tonen aan dat de stekels verhoornd waren, en uitzonderlijk goed bewaard zijn tot op het niveau van de kernen van individuele keratinocyten (huidcellen die keratine aanmaken). Het gaat om een evolutionaire innovatie die nog niet bij dinosaurussen is waargenomen.
“Het is uitzonderlijk om bij een dinosaurus huid te vinden die tot op celniveau bewaard is gebleven,” zegt Pascal Godefroit, hoofdauteur en paleontoloog bij het Instituut voor Natuurwetenschappen. “Het geeft ons een inkijk in de biologie van deze dieren op een niveau dat we nooit voor mogelijk hielden.”
Waar dienden de stekels voor?
De stekels dienden waarschijnlijk om roofdieren af te schrikken, waardoor Haolong moeilijker door te slikken was voor de vele kleinere theropoden die in hetzelfde ecosysteem leefden. Mogelijk speelden de stekels ook een rol bij het reguleren van de lichaamstemperatuur of om aanrakingen te voelen.
“Deze ontdekking toont dat zelfs goed bestudeerde groepen, zoals iguanodontische dinosaurussen, ons nog kunnen verrassen,” zegt Huang Jiandong, directeur van de onderzoeksafdeling van het Anhui Geological Museum en eerste auteur van het artikel. “De huid van dinosaurussen blijkt veel complexer dan we dachten.”
Een iconische afstammingslijn
Haolong dongi is genoemd naar de overleden Dong Zhiming, een pionier in het Chinese dinosaurusonderzoek. De nieuwe soort is een vroege tak in de afstammingslijn die leidt naar de hadrosauriërs — de beroemde ‘eendenbekdinosaurussen’. De unieke huidstructuren benadrukken de evolutionaire ‘vindingrijkheid’ van dinosaurussen en ook het belang van verder onderzoek en van nieuwe ontdekkingen.
“Twee eeuwen na de naamgeving van Iguanodon schrijven we nog altijd verder aan het verhaal van deze iconische planteneters,” zegt Wu Wenhao, co-auteur van Jilin University, die de vreemde structuren bij Haolong als eerste opmerkte. “Dit fossiel toont nog maar eens dat de experimenten van de natuur vaak spectaculaire sporen nalaten.”
De studie is gepubliceerd in het vaktijdschrift Nature Ecology & Evolution.
